زيد شحّام ، حضرت امام باقر عليه السّلام را از تفسير اين آيه كريمه : فَلْيَنْظُرِ الْإِنْسانُ إِلى طَعامِهِ « 1 » سؤال كرده است كه طعام انسان چيست ؟ امام در جواب فرمود : بنگرد علمش را از كجا تحصيل مىكند . ( اصول كافي معرب باعراب نگارنده - ج 1 - ص 39 - بإسناده عن زيد الشحّام عن أبى جعفر عليه السّلام في قول اللّه عزّ و جلّ : فلينظر الإنسان إلى طعامه ، قال قلت ما طعامه ؟ قال علمه الّذي يأخذه عمّن يأخذه ) . آيه ، طعام را بر روى انسان برده است ، و انسان من حيث هو انسان غذاى او علم و عمل صالح است كه علم و عمل انسان‌پرور و انسان سازند . بايد بين غذا و مغتذى سنخيّت بوده باشد ، غذا گيرنده كه انسان شد مسانخ و مجانس او يعنى طعام او علم است . گوش انسان دهان جان او است بايد دقّت داشت كه اين دهان از كدامين سفره ارتزاق مىكند . جانور فربه شود ليك از علف * آدمى فربه ز عزّ است و شرف آدمى فربه شود از راه گوش * جانور فربه شود از حلق و نوش مهم‌ترين و اساسىترين كارى كه ما در امتداد زمانى خود داريم اين است كه خودمان را درست بسازيم . هيچ‌كارى براى انسان مهمتر از درست ساختن خودش نبوده و نيست ، و هيچ عمل در قدر و قيمت بدان نمىرسد . و به مبناى رصين و فتواى قويم برهان و قرآن ، علم و عمل انسان سازند . قرآن عين برهان است و عقل و نقل معاضد يكديگرند و هردو در اين حكم محكم متفق‌اند . اگر انسان من حيث هو انسان بايد خودش را بسازد چاره‌اى جز تحصيل علم نافع و عمل صالح ندارد ؛ و چون علم و عمل انسان سازند ، هريك از ما بايد مراقب و مواظب خود بوده باشد كه چگونه دارد در شب و روز خود را مىسازد . . . » . ه - و ديگر از نوشته‌هايم در معرفت نفس كتاب قيّم و قويم « انسان كامل از ديدگاه نهج البلاغه » به فارسى است . اين كتاب حائز يك مقدمه و يك مدخل و يازده باب

--> ( 1 ) . سوره عبس : آيه 24 .